بيان مولى امير المؤمنين على عليه السّلام : معرفة النفس انفع المعارف . معرفت نفس همان روان‌شناسى و خودشناسى است كه اقرب طرق به ماوراى طبيعت ، و صراط مستقيم خداشناسى است . انسان بزرگترين جدول بحر وجود ، و جامع‌ترين دفتر غيب و شهود ، و كاملترين مظهر واجب الوجود است . اين جدول اگر درست تصفيه و لاىروبى شود مجراى آب حيات و مجلاى ذات و صفات مىگردد . اين دفتر شايستگى لوح محفوظ شدن كلمات نوريه شجون حقائق اسماء و شئون رقائق ظلّيه آنها را دارا است . دفتر حق است دل به حق بنگارش * نيست روا پر نقوش باطله باشد سير آفاقى نهايت آن معرفت فكرى است كه اولئك ينادون من مكان بعيد ، و سير انفسى غايت آن معرفت شهودى است كه لم أعبد ربّا لم أره . انسان كارى مهمتر از خودسازى ندارد ، و آن مبتنى بر خودشناسى است . « دروس معرفت نفس » كتابى است كه در اين مقصد أعلى و مرصد أسنى ، به نظم و نضد خاصّي ، بالفعل حاوى يكصد و پنجاه درس است كه ساليانى براى عزيزانى طالب كمال تحرير ، و در محضر أنس و قدس آنان تقرير و تدريس مىشد ، و اينك قلم تقدير رقم زد كه آن پرده‌نشين شاهد هرجايى شود . اين صد و پنجاه درس در سير مراحل ابتدائى معرفت نفس است . مرجوّ از خداوند سبحان اين كه توفيق ادامه و تكميل آن را مرحمت بفرمايد . اميد است كه اين دروس نفوس مستعدّه را معدّى براى اعتلاى به معارج عاليه معرفت نفس انسانى ، و ممدّى در راه ارتقاى به مدارج ساميه منزلت قرب رحمانى گردد . قم - حسن حسن‌زاده آملى ، 14 ع 2 سنه 1403 ه ق - 9 / 11 / 1361 ه ش » . اين بود سخن ما در طليعه دروس معرفت نفس . عصاره و خلاصه بسيارى از مطالب « دروس معرفت نفس » را به صورت « اصل » درآورده‌ايم . چنان‌كه در صفحه بيست و پنجم آن در درس دهم گفته‌ايم : « بهتر آنست كه اين يافته‌ها را به عنوان اصول در عباراتى كوتاه‌تر و رساتر تعبير كنيم كه اگر